نانوتكنولوژي قادر به پيشگيري و معالجه‎ي بيماري‎هاست .البته اين مبحث هنوز در حال گذراندن مراحل اوليه‎ي خود می باشد ولي توان متغير ساختن علم پزشكي قرن بيست و يكم را داراست. ابتدايي‎ترين تجهيزات نانو پزشكي را مي‎توان در تشخيص بيماري‎ها به كار گرفت. در كنار تمام داروها و تجهيزات پزشكي كه نانوتكنولوژي براي علم پزشكي به ارمغان آورده می باشد، نانوروبات‎هاي ساخته شده، مي‎توانند تا بدانجا توسعه داده شوند كه بدون هيچ آسيب و ناراحتي وارد بدن شوند و به تشخيص بيماريها و درمان آنها بپردازند. نانو روباتها قادر به ترميم سلول‎ها، بافت‎ها و اعضاء هستند. بيماري‎هايي زیرا سرطان، هموفيلي، آرتروز، رماتيسم ، ايدز و برخي از بيماري‎هاي ذهني توسط آنها كنترل مي‎شوند و در نهايت از بين مي‎طریقه .نانوروباتها به قدري كوچكند كه مي توانند به راحتي از ميان رگ‎ها عبور كنند. اين روباتها طوري طراحي شده‎اند كه توسط سرنگ به بدن بشر تزريق مي‎شوند و سپس از طريق رگ‎ها و ديگر مسيرهاي سلولي در بدن بشر، گردش مي‎كنند. نانوروباتها يا نانوماشين ها مي توانند اعضاي داخلي بدن و چگونگي كاركرد آنها را تنظيم كنند و به قدري پيشرفته اند كه در جراحي پلاستيك نيز به كار گرفته مي شوند. با وجود نانوروباتها، انسانها قادرند فرم بدن خود را از نو بسازند و حتّي جنسيت خود را تغيير دهند.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

هدفمند بودن دارو به معناي اين می باشد كه دارو دقيقاً به جايي بايد برود كه منبع بيماري می باشد يكي از روش‏هاي رايج در سرطان شيمي درماني مي‏باشد و طبيعي می باشد اين دارو در تمام بدن توزيع مي‏گردد و اثرات آن گسترده و مصرف آن براي بيمار خطرناك و نيز او را تهديد مي‏كند و اين در دارورساني محدوديت ايجاد مي‏نمايد. با هدفمند بودن دارو مي‏توانيم دارو را با يك مقدار دوز خيلي كمتر به سلول‏هاي سرطاني برسانيم و آنها را از بين ببريم. علاوه بر آن دارو بايد هوشمند باشد يعني دارو به بيمار داده مي‏گردد و به محض نارسايي يا شروع بيماري اين تشخيص داده شده و دارو در بدن رها مي‏گردد.

مستحكم كردن استخوان‎هاي شكسته تغيير رنگ مو، چشم و پوست. با تزريق نانوماشين‎ها به ماهيچه مي‎توان توانايي بشر را افزايش داد. نانوماشين‎ها مي‎توانند جايگزين گلبول‎هاي خون نيز شوند و خوني بسازند كه قابليت نقل و انتقال وترميم سلول‎هاي مختلف بدن را داشته باشد و موجب حيات ابدي گردد. خون ساخته شده، ارزان قيمت خواهد بود و از لحاظ كارآيي همانند خون معمولي می باشد و بدون در نظر گرفتن گروه خوني، قابل تزريق به همه‎ي بشر‎ها نيز هست. نانوماشين‎هاي نانوپزشكي، به وجود آورنده‎ي مرحله‎ي جديدي از تكامل انساني هستندكه سبب بقاء بشر مي‎شوند.

نانو ماشين‎ها طوري طراحي شده اند كه قادر به ساخت اتم ها و در نتيجه درمان بسياري از بيماري‎هاي مزمن امروزي هستند. تصلب شرائين يكي از اين بيماري‎هاست. در اثر اين بيماري، كلسترول در ديواره‎هاي داخلي رگها رسوب مي كند و سبب تنگ شدن رگها مي‎گردد. زماني كه شاهرگ‎هاي قلب نيز بر اثر اين بيماري تنگ شدند، آن گاه خطر احساس مي‎گردد. هنگامي كه جريان خون محدود مي گردد، بافت‎هايي كه توسط رگ‎ها تغذيه مي‎شوند، خواهند مرد. اوّلين نشانه‎هاي گرفتن رگ‎ها در قلب، بروز آنژين می باشد. اگر بيماري پيشرفته گردد، ماهيچه‎هاي قلب مي‎ميرند و سبب حمله‎ي قلبي مي‎شوند. بدين‎مقصود نانوماشين هايي طراحي و برنامه ريزي شده اند كه قادر به جستجو، يافتن و برطرف كردن رسوبات كلسترول و در نتيجه باز كردن مجدّد رگها هستند. با كمك نانو ماشين هاي ترميم كننده سلولها، مي توان مشكلات مربوط به سلولها و بافتها را برطرف كرد . بدين مقصود ماشين‎هاي ترميم كننده سلولها به ابزارها و گيرنده هاي حسي در ابعاد مولكولي احتياج دارند. اندازه‎ي اين ماشين‎ها با اندازه باكتري‎ها و ويروس‎ها برابر می باشد. ماشين‎هاي ترميم‎كننده‎ي سلول‎ها مي‎توانند در مسير جريان خون حركت كنند و همان‎گونه كه ويروس‎ها داخل سلولها مي‎شوند، به سلول‎ها وارد شوند. نانوماشين‎ها با تست‎كردن محتوا و فعاليت سلول‎ها، مشكلات موجود را مشخص مي‎كنند. نانوماشين‎ها برحسب مشكل تشخيص داده شده، تعيين مي‎كنند كه آيا سلول بايد ترميم گردد و يا اينكه از بين برود. براي درمان سرطان نيز از اين روش بهره گیری مي‎گردد. در ضمن، كنترل اين نانوماشين‎ها، توسط نانوكامپيوتر صورت مي‎گيرد.( كميته نانو فناوري دانشگاه صنعتي اميركبير)

پزشکی نانو

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

پزشکیِ نانوبهره‌گیری از فناوریِ نانو برای امورِ پزشکی می باشد[1] این شاخه از پزشکی می‌کوشد تا با بهره گیری از فناوری نانو، به تشخیص بیماری‌ها، پیشگیری از آن‌ها و بهبود بخشیدنِ به بیماران بپردازد[2] پزشکیِ نانو، گستره‌یِ وسیعی می باشد که از به کار بردنِ نانومواد در امورِ پزشکی تا بهره گیری از نانو الکترونیک در طراحیِ بیوسنسورها یا حسگرهایِ زیستی را در بر می‌گیرد. یکی از مهم‌ترین مشکل‌هایِ پزشکیِ نانو، درکِ نوع و میزانِ اثرگذاریِ نانو فناوری بر محیط و شناختِ سمی بودن یا سمی نبودنِ موادِ نانومقیاس می باشد[3]

تحقيق‌ در قلمرو نانو تكنولوژي در جهان

دانشمندان‌ با تحقيق‌ در مقياسي‌ كوچك‌ كه‌ يك‌ ميليون‌ بار كوچكتر از سرسوزن‌ می باشد‌ توانسته اند خواص‌ ماده‌ را تغيير دهند به‌ گونه‌ايي‌كه‌متفاوت‌ با اجسام‌ بزرگ‌ و معمولي‌ رفتار كند .
در اين‌ قلمرو ، اتمها و ذرات‌ رفتاري‌غيرمتعارف‌ را از خود به‌ نمايش‌ مي‌گذارند و قابليت هاي‌ اين‌ علم‌ فقط‌ توانايي‌كوچك‌ كردن‌ اجسام‌ نيست‌ . دانشمندان‌ با بهره گیری‌ از اين‌ مواد در تلاشند دستگاهها و ابزارهايي‌ بسازند كه‌ از قابليت‌ هاي‌ بسيار شگفت‌ انگيز و غيرمتعارف‌برخوردار باشند . متخصصان‌ نانو مي‌كوشند با كار بر روي‌ چگونگي‌ حركت‌ اتم‌ ها و نوع‌ قرار گرفتن‌ آنها در كنار يكديگر و نيز با تغييرات‌ خاص‌ به‌ تركيبات‌ مقاوم‌ تري‌ از مواد دست‌ يابند و كيفيت‌ مواد توليدي‌ را بهبود بخشيده‌ و درنهايت‌ توليد مواد مختلف‌ را اقتصادي‌تر كنند .
انتظار مي‌رود نانوتكنولوژي‌عملكرد موادي‌ مانند پليمرها ، الكترونيك ‌، رنگ‌ها ، باتريها ، سنجشگرها، سلولهاي‌ سوختي‌ ، سلولهاي‌ خورشيدي ‌، روكش‌ها ، رايانه‌‌ها ، و سامانه‌‌هاي‌ نمايشگر را تغييردهد بطوري‌ كه‌ طي چند سال‌ آينده‌ ، بهره گیری‌ از باتري‌‌هايي‌ كه‌ عمر كوتاهي‌دارند منسوخ‌ خواهد گردید و تا10 سال‌ آينده‌ نحوه‌ انجام‌ آزمايشهاي‌ پزشكي‌ متحول‌ مي‌گردد . در آينده‌ يي‌ نه‌ چندان‌ دور ، يك‌ « ترابيت ‌» از داده‌ ها كه‌ معادل‌10 ساعت‌ تصاوير ويديويي غيرفشرده‌ با كيفيت‌ بالا می باشد‌ ، در فضايي‌ به‌ اندازه‌ يك‌ تمبر پستي‌ قابل‌ ذخيره ‌مي‌گردد .
نانوتكنولوژي‌ تأثیر‌ خود را در كوچك‌ كردن اجزاء ايفا مي‌كند كه‌ نتيجه‌ آن‌ افزايش‌ كارايي‌ يك‌ مجموعه‌ می باشد ‌. اگرچه‌ مي‌توان‌ با اتمها ابزارهاي‌ نانو ساخت‌ ، اما بخاطر پرهزينه‌ و كندبودن‌ فرآيند ساخت‌ ، روش‌ مناسبي‌ براي‌ توليد نيست‌ .
مواد نانو بخاطر نحوه‌ خاص‌ آرايش‌ اتمها ، از خواص الكتريكي و نوري‌ غير متعارفي‌ برخوردارند . بطور مثال‌ محققان‌ پارچه‌يي‌ ساخته‌ اند كه‌ از طريق‌ الكترونيكي‌ تغيير رنگ‌ مي‌دهد يا يونيفورم‌ ارتشي‌ در معرض‌ نور فرا بنفش‌ تغيير شكل‌ پيدا مي‌كند ، اما مهمترين‌ پيشرفتهاي‌ نانوتكنولوژي‌ در حوزه پزشكي ‌به ‌دست‌ آمده ‌می باشد‌ .
نانو پزشكي‌ امكان‌ تشخيص‌ زودتر و بهتر بيماري‌ و دارو درماني‌ هدفمند و دقيق‌ تر را ميسر مي‌سازد و امكان‌ درمان‌ سفارشي‌ يعني درمان‌ مناسب‌ براي‌ هر شخص‌ نيز با اين‌ شيوه‌ هست . اميد می باشد‌ نانوتكنولوژي‌ به‌ شكل‌ ورقه‌ هاي‌ انعطاف‌ پذير حاوي‌ الكترودهاي‌ مينياتوري‌ نتيجه‌ اقدام ايمپلنت‌ هاي‌ عصبي‌، حلزون‌ گوش‌ و شبكيه‌ چشم‌ را بهبود بخشد .
نانوتكنولوژي ‌، ساخت‌ مواد جديد می باشد‌ و اين‌ مواد روكشهاي‌ ضدزنگ‌ براي‌ ساخت‌ توربين‌هاي‌ هيدروالكتريك‌ با كارايي‌ بيشتر در آبهاي‌ پر از گل‌ و لاي ‌، و فيلترهاي‌ نانو براي‌ تصفيه‌ سريع‌تر آب‌ را شامل‌ مي گردد . دانشمندان‌ در حال‌ مطالعه‌ در مورد خواص‌ نانو سراميك‌ هايي هستندكه‌ علاوه‌ بر سبكي‌ قدرت‌ مقاومت‌ بسيار زيادي‌ داشته‌ باشند . ساختار مولكولي‌ اين‌ مواد باعث‌ مي‌گردد كارايي‌ روكش‌هاي‌ نانوسراميك‌ مورد بهره گیری‌ در ساخت‌ هواپيماها 10 درصد افزايش‌ يابد و انرژي‌ كمتري‌ مصرف‌ و آلاينده‌‌هاي‌ كمتري‌ توليد گردد . كاربردهاي‌ نانو تكنولوژي
نانو تكنولوژي يا كاربرد فناوري در مقياس يك ميلياردم متر ،‌ جهان حيرت انگيزي را پيشروي دانشمندان قرار داده می باشد . برخي‌ از نمونه‌ محصولات‌ و دستگاه‌ هايي‌ كه‌ با كمك‌ اين‌ فناوري‌ در دست‌ توليد می باشد‌ يا هم‌ اكنون‌ تحقيق‌ در باره‌ آنها در مراحل‌ بسيار پيشرفته‌ قرار دارد ، شامل‌ ديودهاي‌ ارگانيك افشاننده‌ نور براي‌ بهره گیری‌ در نمايشگر رايانه‌ها ، ورقه‌‌هاي‌ نازكي‌ كه‌ نور را به‌ الكتريسيته‌ تبديل‌ مي‌كنند، لايه‌‌هاي‌ نازك‌ و شفاف‌ محافظ‌ پنجره‌ ها كه‌ در برابر خش‌ و خراش‌ مقاومند و به‌ صورت‌ خودكار با دريافت‌ پرتو ماوراي‌ بنفش‌ خورشيد ، خود را تميز مي‌كند، می باشد‌ .
همچنين‌ پارچه‌ هايي‌ كه‌ لكه‌ ها و چربي‌ها را به‌ خود نمي‌گيرند و به‌ صورت‌خودكار حرارت‌ خود را تنظيم‌ مي‌كنند ، حاصل‌ به ‌كارگيري‌ نانوتكنولوژي‌ می باشد ‌.
لباسهاي‌ هوشمندي‌ كه‌ ضربان‌ قلب‌ و درجه‌ حرارت‌ بدن‌ افراد را اندازه‌ گيري مي‌كنند ، لوله‌ هاي‌ بسيار سبك‌ و مقاوم‌ براي‌ كاربردهاي‌ مختلف‌ ، مفاصل‌ مخصوص‌ لگن‌ خاصره‌ ساخته‌ شده‌ از مواد سازگار با بدن ‌، رنگ‌ هاي‌ ضدخوردگي‌ و مقاوم‌ در برابر پوسته‌ پوسته‌ شدن‌ ، شيشه‌ هايي‌ كه‌ به‌ صورت‌ خودكار رنگ‌ خود را با تغيير حرارت‌ تغيير مي‌دهند و نور محيط‌ را تنظيم‌ مي‌كنند جزو اين‌ دسته‌ هستند .
حافظه‌ هاي‌ مغناطيسي‌ با ظرفيت‌ بسيار بالا، باتريهاي‌ ساخته‌ شده‌ از لوله‌هاي‌ كربني‌ براي‌ وسايل‌ الكترونيك‌ و اتومبيلهاي‌ برقي ‌، دستگاههاي‌ كوچك‌ قابل كارگذاري‌ در بدن‌ ( ايمپلنت‌ ) هم‌ مانند‌ توليدات‌ فناوري‌ نانو محسوب‌ مي‌گردد .
از آنجا كه‌ از شماري‌ از مواد نانو در ساخت‌ محصولات‌ آرايشي‌ و يا محصولات‌ تركيبي‌ همچون‌ تراشه‌ هاي‌ الكترونيك‌ ، تلفن هاي‌ همراه‌ و لوح هاي‌ فشرده (DVD) بهره گیری‌ مي‌گردد ، اين‌ نگراني‌ به وجودآمده‌ می باشد‌ كه‌ با توجه‌ به‌ عدم‌ وجود معيارها و موازين‌ نظارتي‌ دقيق‌ ، حضور اين‌ مواد در محيط‌ زيست‌ مخاطراتي‌ را براي‌ سلامتي‌ افراد ايجاد مي‌كنند .
با بهره گیری‌ از فناوري‌نانو پارچه‌ هايي‌ توليد كرده اند كه‌ با يك‌ بار تكاندن‌ آنها مي‌توان‌ حالت‌ اتوي اوليه را به‌ آنها بازگرداند و چين‌ و چروك‌ آنها را از بين‌ برد. با همين‌ يك بار تكان‌ همه‌ گرد و خاكي‌ كه‌ به‌ اين‌ پارچه‌ ها جذب‌ شده‌ اند نيز برطرف‌ مي‌گردد .
با بهره گیری‌ از اين‌ مواد ، نوارهاي‌ زخم‌بندي‌ هوشمندي‌ تهيه‌ شده‌ می باشد‌ كه‌ به‌ محض‌ نظاره‌ نخستين‌ علايم‌ عفونت‌ در مقياس‌ مولكولي‌، پزشكان‌ را آگاه‌ مي‌سازد. لنزها و عدسي‌هاي‌ عينك‌ ساخته‌ شده‌ از جنس‌ مواد نانو ضدخش‌ هستند و يك‌ گروه‌ از محققان‌ تا آنجا پيش‌ رفته‌ اند كه‌ مي‌خواهند با مواد نانو پوشش‌هاي‌ مناسبي‌ توليد كنند كه‌ سلولهاي‌ حاوي‌ ويروسهاي‌ خطرناك‌ نظير ويروس‌ ايدز را در برگرفته‌ و مانع‌ از خروج‌ آنها مي‌گردد . گروهي‌ از محققان‌ نانوتكنولوژي‌ بر اين‌ باورند كه‌ مي‌توان‌ بدون‌ آسيب‌‌رساندن‌ به‌ سلولهاي‌ حياتي‌، به‌ كاوش‌ و تحقيق‌ در درون‌ آنها پرداخت‌ . در واقع ‌، شيوه‌هاي‌ كنوني‌ براي‌ بررسي‌ سلولها بسيار ابتدايي‌ می باشد‌ و دانشمندان‌ براي‌ شناخت‌ آن چیز که‌ كه‌ در درون‌ سلول‌ اتفاق‌ مي‌افتد مجبورند سلولها را از هم‌ بشكافند و در اين‌ حال‌ بسياري‌ از اطلاعات‌ مهم‌ آن‌ از بين‌ مي‌رود .

گروه‌ ديگري‌ از دانشمندان‌ نيز دستگاهي‌ را در دست‌ ساخت‌ دارند كه‌ با بهره گیری‌ از ذرات‌ طلا مي‌تواند پروتيين‌هاي‌ معيني‌ را فعال‌ يا غيرفعال‌ كند . نانوتكنولوژي‌ همچنين‌ امكان‌ نظاره‌ رويدادهاي‌ بسيار نادر يا مولكولهايي‌ باچگالي‌ بسيار كم‌ را براي‌ محققان‌ فراهم‌ آورده‌ می باشد‌. به‌ عنوان‌ مثال‌، بلورهاي‌ مينياتوري‌ نيمه‌ هادي هاي‌ فلزي در يك‌ فركانس‌ خاص‌ از خود نور ساطع‌ مي‌كنند و از اين‌ نور مي‌توان‌ براي‌ مشخص‌ كردن‌ مجموعه‌ يي‌ از مولكولهاي‌ زيستي‌ و برچسب‌گذاري‌ براي‌ شناسايي‌ آنها بهره گیری‌ كرد .
از ابزارهاي‌ نانو همچنين‌ مي‌توان‌ براي‌ عرضه‌ موثرتر داروها به‌ بدن‌ بهره گیری‌ كرد. در واقع‌، محققان‌ با انجام‌ آزمايشي‌ دريافتند كارايي‌ حمله‌ به‌ سلولهاي‌ سرطاني‌ با بهره گیری از ذرات‌ نانو،100 برابر افزايش‌ مي‌يابد . پژوهشگران‌ اميدوارند در آينده‌يي نه‌ چندان‌ دور با بهره گیری‌ از فناوري‌ نانو بتوانند فعاليتهاي‌ درون‌ سلولها را تحت‌ كنترل‌ خود درآورند و البته‌ هم‌ اكنون‌ نيز گام‌ هاي‌ بلندي‌ در اين‌ زمينه‌ برداشته‌ شده .( كميته نانو فناوري دانشگاه صنعتي اميركبير)

فناوري نانو در ايران

با در نظر داشتن محدوديت منابع و بالا بودن هزينه هاي توسعه فناوري، اولويت بندي موضوعات در حوزه فناوري نانو يكي از بخش هاي عمده سياست توسعه علم و فناوري می باشد. اين اولويت ها مي بايستي براساس معضلات اساسي كشور، صنايع داراي مزيت و مأموريت هاي برگرفته از بازار آينده، مشخص شوند. براساس آن چیز که در اين مقاله بيان شده می باشد. موارد ذيل را مي توان نتيجه گرفت:

الف- در سال 83 و 84، ميزان سرمايه گذاري ايران در حوزه فناوري نانو، به ترتيب 6 و 5 ميليون دلار بوده می باشد. براساس سرانه سرمايه گذاري جهاني در سال 2005 در زمينه فناوري نانو كه افزون بر 9/1 دلار به ازاي هر نفر بوده، با محاسبه اي سرانگشتي مي توان گفت كه كشور ما نه براي دسترسي به جايگاه مورد انتظار سند راهبرد آينده بلكه تنها براي بيرون نماندن از گود رقابت، نيازمند سرمايه گذاري سالانه بيش از 130 ميليون دلار می باشد.

ب- پيش بيني طریقه بازار محصولات فناوري نانو تا سال 2015، نشان مي دهد كه صنايع مواد، الكترونيك و صنايع زيستي از بازار مناسبي برخوردارند و با در نظر داشتن اينكه يكي از معيارهاي اولويت گذاري در سرمايه گذاري فناوري نانو، بازار محصولات نانو می باشد، لذا در نظر داشتن اين صنايع ضروري می باشد.

پ- با در نظر داشتن پيش بيني بازار محصولات نانو تا سال 2015 كه هزار ميليارد دلار می باشد و اين نكته كه بازار ياد شده 2 ميليون فرصت شغلي براي نيروهاي متخصص ايجاد مي كند و نظر به اينكه كسب يك درصد از سهم بازار در راستاي مأموريت هاي كشور در حوزه فناوري نانو می باشد، پيش بيني مي گردد ايران تا 10 سال آينده نيازمند 20 هزار نيروي متخصص در حوزه فناوري نانو می باشد. به مقصود ايجاد اشتغال براي اين نيروي انساني، حداقل مي بايستي 2 هزار شركت در اين حوزه تأسيس گردد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

ت- براساس مطالعات انجام گرفته، بيشترين ميزان سرمايه گذاري تحقيق و توسعه 100 شركت برتر جهان، در حوزه صنايع داروسازي و بهداشتي، خودرو و الكترونيك می باشد. لذا، در نظر داشتن اين صنايع براي كسب سهم درصد مناسب از بازار جهاني لازم می باشد.

علوم و فناوري نانو، عبارت از توانايي به دست گرفتن كنترل ماده در ابعاد نانومتري (ميلياردم متر) و بهره برداري از خواص و پديده هاي فيزيكي، شيميايي و زيستي اين مقياس در مواد، ابزارها و سيستم هاي جديد می باشد. به همين دليل امروزه نانو در سطح دنيا از اهميت فراواني برخوردار شده می باشد. در واقع، هر چند كه فهم بخشي از پديده هاي مقياس نانو از ده ها سال قبل مطرح بوده، اما شناخت عمومي روندها، مفاهيم پايه و حوزه هاي تأثيرگذاري فناوري نانو در دهه اخير صورت گرفته و از ابتداي قرن جديد ميلادي (قرن 21) به عنوان فناوري اساسي و كليدي آينده و محرك موج جديد نوآوري هاي فناورانه، در مجامع جهاني شناخته گردید و مورد توجه دولت ها قرار گرفت. برخورد كشورهاي پيشرو در علم و فناوري، با اين پارادايم جديد، اکثراً با هدف پيشتازي جهاني و خيز برداشتن براي منافع اقتصادي بزرگ، همراه بوده می باشد. به عنوان نمونه، كشور كره جنوبي با تدوين برنامه اي 10 ساله، از سال 2001 اعلام كرد كه قصد دارد از فرصت فراهم شده براي تبديل كشور كره جنوبي به كشوري توسعه يافته، بهره گیری كرده و دهمين كشور جهان در فناوري نانو باشد1. رئيس جمهور اين كشور، فرصت ايجاد شده را بهترين و بزرگترين فرصت براي پيشرفت در تاريخ 5 هزار ساله كره مي داند. رهبر چين، با اعلام اين نكته كه فناوري نانو، كاربرد قابل ملاحظه و استراتژيك در توسعه اقتصادي اجتماعي چين دارد، تصميم جدي خود را براي در اولويت گذاشتن اين فناوري اعلام كرده می باشد.

فناوري نانو، فرصت بزرگي براي كشورهاي در حال توسعه بويژه جمهوري اسلامي ايران تلقي مي گردد تا شكاف خود را از لحاظ علم و فناوري با كشورهاي پيشرفته كاهش دهند و از مزاياي مختلف اين فناوري در راستاي توانمندي سازي صنايع موجود و نيز عرضه محصولات جديد به بازار بهره گیری كنند. خوشبختانه با در نظر داشتن نگاه مثبت مسئولين نظام و اسناد مهم نظام جمهوري اسلامي مانند چشم انداز 20 ساله كشور، سياست هاي كلي نظام و قانون برنامه چهارم، بستر لازم براي رشد جهشي در زمينه اين فناوري فراهم شده می باشد. اين مقاله، قصد دارد نگاهي به سرمايه گذاري هاي صورت گرفته در فناوري نانو در ديگر كشورها داشته باشد، سند 10 ساله توسعه فناوري نانو در كشور (سند راهبرد آينده) را معرفي و دستاوردهاي كشور در اين حوزه را تشريح كند.

چشم انداز فناوري نانو در افق زماني سال 2020

حوزه هاي نوظهور فناوري، مهندسي و علوم نانو مقياس، درك و كنترل بي سابقه اي را از سوي سازندگان تمامي اجسام طبيعي و مصنوعي، در پي داشته می باشد. به نظر مي رسد در فاصله زماني سال هاي 2000 تا 2020، پيشرفت سريعي را از نظر دانش پايه فناوري نانو و توليد زيرساختارهاي آن براي مصارف كاربردي، شاهد خواهيم بود. برطبق براورد بنياد ملي علوم امريكا، تا سال 2015 ارزش محصولاتي كه فناوري نانو در اجزاي اصلي آنها دخالت خواهند داشت، در سطح جهان به يك هزار ميليارد دلار خواهد رسيد (روكو، 2005). در اين مدت، نياز صنايع مرتبط با فناوري نانو به نيروي كار، به حدود 2 ميليون نفر و فرصت شغلي به وجود آمده در فعاليت هاي پشتيباني اين فناوري، به حدود 3 برابر اين تعداد، خواهد رسيد (روكو، 2005). در نمودار 1، بازار اين فناوري تا سال 2015 نشان داده شده می باشد.

سرمايه گذاري دولتي در جهان

بنا به گزارش سازمان هاي دولتي امريكا و كشورهاي اروپايي، ميزان سرمايه گذاري جهاني در زمينه تحقيق و توسعه فناوري نانو، طي مدت 8 سال تقريباً 9 برابر شده و از رقم 432 ميليون دلار در 1997، به رقم تقريبي 1/4 ميليارد در سال 2005 رسيده می باشد.

نمودار 3، كشورهاي اصلي حامي پژوهش و توسعه در زمينه فناوري نانو را نشان مي دهد. براساس اين نمودار، سرانه سرمايه گذاري عمومي در كشور ايرلند بيشترين مقدار می باشد (گزارش nanoforum).

بين كشورهاي مورد بحث، نه تنها در سطح سرمايه گذاري بلكه در چگونگي توزيع آن، زمينه هاي مورد نظر اين كشورها در پژوهش هاي فناوري نانو، ميزان موفقيت به كارگيري اين برنامه هاي پژوهشي در واحدهاي صنعتي و زمانبندي آنها در رسيدن به اهداف پژوهش و توسعه، تفاوت هايي نظاره مي گردد (روكو، 2005).

ارزيابي بين المللي 1999 كه توسط مركز جهاني ارزيابي فناوري (WTEC) چاپ گردیده، مقايسه فناوري سه منطقه پيشرو- اتحاديه اروپا، ژاپن و امريكا- در زمينه پژوهش و توسعه فناوري نانو را نشان مي دهد. امريكا در زمينه سنتزهاي پايه، آرايش مولكولي و رويكردهاي زيستي، از موقعيت نسبتاً خوبي برخوردار می باشد. ژاپن در زمينه نسل دوم (نانو ابزارهاي فعال) و امريكا در زمينه نسل هاي سوم و چهارم (نانو سيستم هاي پيچيده) موقعيت خوبي دارند.

در مورد ابزار فناوري نانو، ژاپن متخصصين ابزار دقيق بيشتري را در اختيار داشته، اما امريكا در مدل سازي و شبيه سازي حرف اول را مي زند. امريكا بيشترين تعداد اختراعات و شركت هاي جديد را به ثبت رسانده و ژاپن و آلمان، بعد از اين كشور قرار دارند (گزارش cmp).

فناوري نانو در جمهوري اسلامي ايران

با در نظر داشتن اينكه براي هر فناوري جديد، در مرحله اول ايجاد آمادگي در بخش هاي مختلف جامعه لازم است. براي فناوري نانو نيز كه كاربردهاي آن در تمامي عرصه هاي صنعت و اجتماع گسترده می باشد، لازم می باشد حركت ترويجي بزرگي وجود داشته باشد كه همه افراد و سازمان هاي سياستگذار، تصميم گير و مجريان در بخش هاي دولتي و خصوصي آگاهي لازم براي ورود به اين عرصه را كسب كنند.

نكته اي كه در مورد فناوري هاي متحول كننده در كشور ما وجود داشته می باشد، تأخير در درك موضوع و تصميم گيري در مورد آن بوده می باشد. در مورد فناوري نانو، اين مسئله وجود ندارد و حركت ترويجي، تقريباً بموقع در كشور شروع گردید. از 1380 با برگزاري سمينار، چاپ كتاب و خبرنامه، راه اندازي سايت و همچنين برگزاري جلسات با افراد مؤثر، ترويج اين فناوري آغاز شده و همچنان ادامه دارد. در نتيجه، فناوري نانو به عنوان يكي از اولويت هاي كشور تعيين شده و به مقصود پيگيري توسعه آن در كشور، در شهريور ماه 82، ستاد ويژه توسعه فناوري نانو تشكيل گردید. اين ستاد، به رياست معاون اول رئيس جمهور، متشكل از وزراي علوم، تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، صنايع و معادن، دفاع و پش.ن.م، جهاد كشاورزي و نفت، رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و همچنين رئيس دفتر همكاري هاي فناوري رياست جمهور (دبير ستاد) و 5 نفر از متخصصان و مديران كشور می باشد. نمايندگان وزراي عضو ستاد و اعضاي حقيقي ستاد در قالب كميسيون هماهنگي در جلسات دو هفتگي حضور مي يابند. همچنين، به مقصود هماهنگي اجراي برنامه ها در دستگاه ها، كميته هاي فناوري نانو در دستگاه هاي اجرايي تشكيل شده می باشد.

وظايف ستاد

– تصويب اهداف، راهبردها و سياست هاي كلان و برنامه هاي ملي توسعه فناوري نانو در كشور

– تقسيم وظايف كلي دستگاه ها و تعيين مأموريت هاي بخشي و هماهنگي آنها در قالب برنامه بلندمدت ملي

– نظارت عالي بر تحقق اهداف و برنامه ها

ديدگاه ها و سياست هاي ستاد


پاسخ دهید