پیاده‏راه، فضای عمومی شهری[1]

تحقيقات مختلف نشان مى دهد كه 4 كيفيت كليدى براى يك محيط با كيفيت بالا نياز است:

دسترسى و ارتباطات ( راحت براى استفاده، آسانى رسيدن و حركت در آن)

فعاليت ها ( فراهم كردن دليلى براى حضور در آن، حياتى و واحد و يكتا )

راحت و تصوير ذهنى ( امن و پاكيزه، سبز و جذاب )

– معاشرت پذير ( پرورش روابط همسايگى، دوستى، روابط متقابل، تنوع و…) ( carmona,20008:12).

چهار مؤلفه قابليت پیاده‏روی (مطلوبيت و مطبوعيت، ايمني و امنيت، آسايش و راحتي و تسهيلات و دسترسي)

مؤلفه‏هايي نظير مطبوعيت و مطلوبيت، آسايش و راحتي، ايمني و امنيت و تسهيلات و دسترسي عابر پياده مطبوعيت و مطلوبيت در اينجا منظور از مطلوبيت، جذابيت، دلپذيري و شاداب بودن فضا به منظور انجام فعاليت هاي تفريحي و ورزشي از جمله پیاده‏روی است.

دسترسي: دسترسي معياري است كه آسايش شهروندان در رسيدن به مكان مورد نظر را تامين مي­نمايد(چپ‏من، 1386: 156).

ايمني: منظور از ايمني مراقبت و رسيدگي سريع به مكان هاي مورد نظر و كاربران آن در برابر خطرات احتمالي است (پور محمدي،94:1385).

آسايش و راحتي: در مبحث فعلي توجه به مولفه‏هايي از قبيل پيوستگي و هموار بودن سطوح، وجود مكان هاي مكث و استراحت، اختصاص عرض كافي به معابر پياده و در نظر گرفتن تمهيداتي براي پناه گرفتن از آفتاب و باران موجب آسايش و راحتي شهروندان هنگام فعاليت هاي پياده‏روي مي‏گردد. آسایش (واکنش عاطفی مثبت به محیط خارجی، محیط پیاده‏روی و نسبت به موقعیت است که شامل واکنش‏های فیزیولوژیکی، فیزیکی، اجتماعی و روانی است).

2-9-2- نیازهای اصلی پیاده‏ها

برنامه‏ریزی، طراحی و نگهداری مسیرهای پیاده باید با توجه به پنج عامل زیر انجام گیرد:

– پیوستگی

–  کوتاهی

– زیبایی و امنیت

– ایمنی

– راحتی (وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت شهرسازی و معماری،1375 ).

سرزندگی: شاید بتوان تنوع و فعالیت‏پذیری را به عنوان دو مؤلفه تأثیرگذار در سرزندگی فضاهای شهری دانست. یکی از راه‏های رسیدن به تنوع، به کار گرفتن نمادهای شهری‏اند که بر گرفته از کالبد موجود و ارزشهای بافت تعریف می‏گردند، که به خوانایی مسیر افزوده و آن را به نماد تبدیل می‏کند. از دیگر عوامل سرزندگی و تنوع پیاده‏راها، ایجاد کاربر یهای متنوع و متناسب با هر سکانس پیاده‏راه‏، استقرار کاربر یهای خدماتی که تداوم حضور شهروند را در پی دارد و همچنین استقرار کاربریهای اوقا ت فراغت ، تنوع مبلمان در طول مسیر و هماهنگی روشنایی مسیر بدنه‏ها و تأ کید روشنایی روی عناصر و بناهای شاخص می‏باشد (پاکزاد،1386). از آنجایی که فعالیت‏ها و کنش‏های متفاوت به راحتی براساس نیاز، زمان و …تغییر می‏کنند، در طراحی پیاده بایستی از انعطاف مناسب برخوردار باشند. گوناگونی(تنوع) تجربه فضا دلالت بر ویژگی‏های محیطی مکا هایی می‏کند که واجد فرمها، استفاده‏ها و معانی گوناگون باشند؛ کاربریهای متنوع جاذب با تأمین و تولید جریانهای حرکت پیاده، در فضای پیاده‏راه این کیفیت را فراهم می‏آورند)بنتلی و همکاران،1382). در این راستا، فعالیت‏های اختیاری و تفریحی، بخش قابل توجهی از فعالیت‏های اجتماعی را باید در پیاده‏راها دربرگیرند که در شکل‏گیری این مفهوم در این فضا بایستی دقت لازم به عمل آید.

[1] Pedestrian Way, Public Urban Space

 

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تأثیرگسترش پیاده ‏راه ها در تعاملات اجتماعی (نمونه موردی: خیابان مدرس شهرکرمانشاه)