اوصاف وسايل و شرايط جرم نشر اكاذيب بدین ترتیب است:

1- جرم بايد علني باشد يعني قابليت شيوع داشته باشد . البته لزوم به آگاهي همه مردم نيست بلكه صرف نوشتن يك نامه ي دروغ به مقامات رسمي يا هر كسي كفایت مي كند .

2- اشاعه اكاذيب يا نسبت دادن يك عمل كذب هم محقق مي شود اگر چه اكاذيب در ماده 698 ق . م . ا به صفحه جمع آمده است .

3- عمل انتسابي بايد كذب باشد .

وسايل ممكن براي انجام جرم نشر اكاذيب :

1- مراسله : جمع كلمه مرسل به معناي فرستاده شده است و در اينجا مقصود از مراسله هر نوع مكتوبي است كه اشخاص براي ديگري از طريق فاكس، تلگراف، sms ، email مي فرستند و گفته مي شود منظور از مراسله مكاتبات خصوصي است[1].

2- عرايض : جمع عريضه و در لغت ، نامه اي است كه كوچكتر به بزرگتر مي نويسد و در اصطلاح مكتوبي است كه اشخاص در مقام مراجعه به مقامات دولتي يا مملكتي مي نويسند. اين معنا شامل دادخواست نيز مي شود[2].

3- گزارش : در لغت به معني خبر دادن و آگاه نمودن است و در اصطلاح به هر نوشته اي كه حاوي شرح وقايع و اموري باشد اطلاق مي گردد و گرچه معمولاً از طريق ماموران دولتي در ارتباط با چگونگي انجام وظايف به مقامات صلاحيت دار تسليم مي گردد.

گفتار سوم- رکن روانی جرم نشر اکاذیب رایانه ای

عمد رفتاری مرتکب یعنی اینکه مرتکب یکی از سه رفتارِ نشر، در دسترس قرار دادن و نسبت دادن را با اراده آزاد و با خواست خویش انجام دهد. همچنین باید عمد غایی داشته باشد یعنی رفتارهای سه گانه را به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی انجام دهد. آگاهی به مقام شخص و ماهیت شخص حقیقی و حقوقی و نیز آگاهی به خلاف حقیقت بودن اقدام وی نیز جزء دیگر از رکن روانی است.[3]

فصل هفتم از بخش یکم جرایم رایانه ای باعنوان سایر جرایم و در طی [4] جرایم دیگری را در واقع جرایم پایه ای رایانه ای محسوب می شوند، مطرح نموده است.

موضوع جرم مد نظر، بد افزار یا نرم افزارهای زیان آور می باشد یعنی نرم افزارهایی که برای رفتار غیر قانونی و زیان آور، تولید یاپخش می شوند. نظیر: ویروس رایانه ای، کرم ها و … .رفتارهای پیش بینی شده در بند الف م 25 ق جرایم رایانه ای عبارتند از: تولید، انتشار، توزیع، در دسترس قرار دادن یا معامله. هریک از این رفتارها به طور جداگانه، بزه محسوب می شوند. برای رکن روانی بزه مندرج در م25 ق جرایم رایانه ای دو جزء عمد رفتاری یعنی عمد در ارتکاب رفتارهای تولید، انتشار، توزیع، در دسترس قرار دادن یامعامله و همچنین آگاهی و علم نسبت به اینکه نرم افزار یا هر نوع ابزار الکترونیکی صرفاً به منظور ارتکاب جرایم رایانه ای به کار می رود، ضروری است.حبس از نود و یک روز تا یکسال یاجزای نقدی از پنج میلیون(000/000/5) ریال تا بیست میلیون (000/000/20) ریال یا هردو مجازات، کیفر مقرر برای بزه موضوع بند الف م 25 ق جرایم رایانه ای می باشد[5].

اين جرم از جرايم عمدي است يعني مرتكب بايد بداند امري كه به ديگري نسبت مي دهد دروغ است و قانوناً ممنوع مي باشد . قصد اضرار به غير ف قصد تشويش اذهان مقامات رسمي ، قصد تشويش اذهان عمومي ، سوء نيست خاص در جرم نشر اكاذيب مي باشند . بنابراين اگر مرتكب ، قصد اضرار يا تشويش اذعان را نداشته باشد يا ثابت كند كه گمان بر حقيقت داشتن موضوع انتسابي را داشته است مشمول حكم اين ماده نخواهد بود .[6]

[1] رضا شكري، قادر سيروس . ق . م . ا در نظام حقوق كنوني . ص 869

[2] ابراهيم پاد ، ح . ك . ا جلد 1 ص 321

[3] دکتر انصاری، باقر، مقدمه ای بر مسوولیت مدنی ناشی از ارتباطات اینترنتی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شماره 62 ، سال 1382،ص81

[4] م 753 ق م ا

[5] رضاییان،محمد جواد،مقاله بررسی  جرایم اینترنتی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ،شماره 45،1388،ص54

[6] شيرين بيگ‌پور، رؤيا (1390)،همان،ص80

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تحلیل جرم شناختی جرایم اینترنتی